Onderzoek & ontwikkeling

Instrumenten bouwen die de musicus de waarneming van zijn eigen beweging teruggeven.

Voordat ik fysiotherapeut voor musici werd, studeerde ik industrieel ontwerp en het ontwerpen van muziekinstrumenten, met een scriptie over de ergonomie van het instrument. Sindsdien loopt onderzoek en ontwikkeling hand in hand met het klinische werk: een hulpmiddel bedenken, het bouwen, het in handen geven van musici, kijken wat het verandert, en dan opnieuw beginnen.

Deze hulpmiddelen hebben één doel: zichtbaar en hoorbaar maken wat de musicus niet meer waarneemt, om functionele klachten te voorkomen en de weg uit taakspecifieke dystonie te begeleiden zonder de beweging te laten verstarren.

Digitale feedback

Foto, video, bewegingssensoren, hartslagsensor: elke meting wordt een spiegel. De musicus ziet en hoort zijn beweging van buitenaf, vergelijkt wat hij voelt met wat er werkelijk gebeurt, en stelt bij.

Sonificatie van beweging

Beweging omzetten in klank: een spanning, een versnelling, een steunpunt worden hoorbaar tijdens het spelen. Dat is de rode draad van mijn promotieonderzoek aan het Institut du Cerveau en het IRCAM (Sorbonne Université, 2026-2029) over taakspecifieke dystonie en motorisch leren: waarneming, bewegingssturing en interoceptie.

Het instrument en het lichaam

Het instrument, de manier van vasthouden en de omgeving aanpassen aan het spelende lichaam, in plaats van andersom. Deze ergonomische benadering, voortgekomen uit het ontwerpen van instrumenten, voedt zowel de adviezen tijdens de sessies als de prototypes.

Run Rhythm

Run Rhythm maakt van wandelen of hardlopen op een loopband een interactieve muzikale situatie. Voetafwikkeling, wisselingen in cadans, versnellingen en verstoringen worden opgevangen, in realtime verwerkt en vervolgens omgezet in klanken, ritmes en licht. De musicus krijgt directe feedback over zijn organisatie in tijd en lichaam: hij maakt een ritme, ervaart het effect ervan, stelt bij en blijft creëren.

Op het snijvlak van artistieke performance, motorisch leren en muziektechnologie maakt dit artistiek-onderzoeksinstrument zichtbaar hoe een lichaam ritme maakt, een verstoring opvangt en een antwoord verzint. Het opent een spoor om bij taakspecifieke dystonie de variabiliteit van beweging en het aanpassen aan verandering te verkennen: het recht om fouten te maken.

  1. Bewegingwandelen, hardlopen, voetafwikkeling, stoppen en weer vertrekken
  2. Registratiesensoren voor beweging, druk of impact
  3. Verwerkinganalyse in realtime in een muzikale omgeving
  4. Feedbackklanken, ritmes en licht
De musicus stelt bij, en de lus begint opnieuw.

Prototypes

Slagvlakken met piëzo-elektrische sensoren, gekoppeld aan Max en aan verlichting: elke slag wordt klank en licht.